HISTORIA MUZEUM

WPG powstało jako przedsiębiorstwo państwowe w 1950 r. 45 lat później przekształcone zostało w spółkę akcyjną. Obok specjalistycznych prac z zakresu geodezji klasycznej, fotogrametrii i kartografii niemal od początku swojej działalności WPG podejmowało problematykę ochrony dziedzictwa kulturowego. W 1971 r. zespół bardzo doświadczonych pracowników za zgodą kierownictwa firmy podjął się opracowania w czynie społecznym dokumentacji fotogrametrycznej Zamku Królewskiego w Warszawie. Praca ta miała istotne znaczenie dla wiernego odtworzenia wielu detali zniszczonego przez hitlerowców obiektu muzealnego, symbolu polskiej państwowości.

Kolejnymi doświadczeniami zdobywanymi na tej drodze była wykonana w czynie społecznym dokumentacja fotogrametryczna dla Zamościa, Krakowa oraz 107 unikalnych szałasów pasterskich w Tatrach, co pozwoliło na wpisanie ich do rejestru zabytków. Kolejnymi ściśle muzealnymi osiągnięciami WPG było odtworzenie rysunku karocy Jana III Sobieskiego dla Muzeum w Wilanowie. Zachowane, nieliczne fragmenty tego historycznego zabytku, zostały wtórnie użyte do zabudowania tzw. Ambony z Radacza przechowywanej przez Muzeum Zamkowe w Słupsku.

Wraz z postępującymi pracami dokumentującymi powstał pomysł archiwizowania dokonań produkcyjnych przedsiębiorstwa oraz kompletowania dorobku powstałych opracowań. Dzisiaj można uznać, że stało się to bezpośrednim powodem inspiracji, której rezultatem było otwarte 14 grudnia 2007 r. w siedzibie WPG S.A. muzeum geodezyjne. Oficjalnego otwarcia muzeum dokonał prezes WPG S.A. Ryszard Brzozowski.

Początki muzeum sięgają jednak już 1997 roku kiedy to zarząd WPG S.A. zarządzeniem nr 7/97 z dnia 6.03.1997 r. zdecydował o zorganizowaniu przy WPG S.A. Izby Muzealnej. Szkoda było pozbywać się sprzętu, który całe dziesięciolecia stanowił oparcie techniczne dla całej rzeszy geodetów, a który w formie eksponatów Warszawskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne S.A. zaczęło gromadzić dla własnej placówki muzealnej już od 1991 roku.

W ciągu kilkunastu lat zbierania i kolekcjonowania instrumentów, aparatury i urządzeń pomiarowych, a także opracowań o charakterze kartograficznym i bibliograficznym zgromadzonych zostało ponad 2100 eksponatów. Zbiory uzupełniają obecnie dary i zakupy. W zespole tym można wyodrębnić następujące działy:

  • Mapy
  • Instrumenty geodezyjne
  • Maszyny liczące, instrumenty kreślarskie, akcesoria służące do wykonywania prac kameralnych
  • Podręczniki i pomoce naukowe

Wszystkie eksponaty zgromadzone w poszczególnych działach zostały skatalogowane i zarchiwizowane.

Należy zwrócić uwagę, ze pomiary geodezyjne wykonywane na przestrzeni wieków zawsze służyły odpowiedniemu dokumentowaniu obiektów kubaturowych i miejskich zespołów urbanistycznych. Techniki geodezyjno-kartograficzne odegrały wielką rolę w przestrzennej rozbudowie miast. Wybitni architekci, których znamy jako twórców znakomitych budowli byli często również inżynierami, wykonującymi prace pomiarowe. Należeli do tej grupy tak zwani architekci jak Jakub Fontana, Jakub Kubicki, Jan Chrystian Kamsetzer, Dominik Merlini. Takie plany miast posiadają często nie tylko wartość techniczna, ale także artystyczną. Zaliczane są do prawdziwych dzieł sztuki. Wielką wartość artystyczną posiadają między innymi znakomite Lindleyowskie plany kartograficzne Warszawy wykonane na przełomie XIX i XX w. Dlatego powinny być szerzej udostępnione nie tylko w Archiwum , ale właśnie w odpowiedniej ekspozycji muzealnej.

Muzea tego typu pozwalają zachować dla społeczeństwa cenne przedmioty dokumentujące rozwój danej branży w tym unikalne narzędzia, instrumenty pomiarowe, aparaturę naukową, które stanowią świadectwo dawnej myśli technicznej.

Chodzi o to, aby kolejne pokolenia nie traciły świadomości, że to dzięki doskonaleniu narzędzi pracy kształtowały się wszystkie umiejętności człowieka , nie tylko jego technika, ale również kultura.

Muzeum WPG S.A. posiada charakter ekspozycji żywej, zmiennej w czasie ze względu na posiadany duży zbiór eksponatów, których nie można jednocześnie zaprezentować na ograniczonej powierzchni wystawienniczej. Dlatego oprócz eksponatów stałych można tutaj oglądać cenne wystawy tematyczne poświęcone codziennemu warsztatowi geodety i kartografa, jak również dokumentujących w postaci kartograficznych opracowań liczne mapy polskich miast i rejonów całego kraju.

Należy mieć nadzieję, że uruchomiona przez WPG S.A. placówka wpisze się na stałe do katalogu wystaw branżowych o znaczeniu ponadczasowym i pozytywnie spełni założony charakter poznawczy, edukacyjny i dokumentacyjny polskiej myśli technicznej.


Na co przede wszystkim należy zwrócić uwagę zwiedzając poszczególne ekspozycje ?

Gablota I Prezentuje: warsztat geodety czasów minionych z okresu: XIX i początków XX wieku

Gablota II Prezentuje: ewolucja i postęp techniczny w dziedzinie urządzeń pomiarowych obejmujących okres początków XIX w. do końca XX w.

Gablota III Prezentuje: teodolity - podstawowe urządzenia kątomiercze wykorzystywane w pracach pomiarowych geodezji miejskiej

Gablota IV Prezentuje: laboratorium pracowni fotogrametrycznej w latach 1955-1990

Gablota V Prezentuje: precyzyjne urządzenia pomiarowe (teodolity i dalmierze) końca XX i początków XXI wieku

Gablota VI Prezentuje: geodeta przysięgły i jego insygnia, okres XIX - początek XX w.

Gablota VII Prezentuje: stare czasy geodezji w Polsce - wyposażenie warsztatowe geodetów, okres XIX i początek XX w.

Gablota VIII Prezentuje: liczydła geodety okres XX w.

Gablota IX i X Prezentują: urządzenia do kartowania i kreślenia map, okres XX w.

Gablota XI Prezentuje: rożne akcesoria geodezyjne - koniec XX w.

Gablota XII Prezentuje: rodzinę niwelatorów, stare teodolity, sygnały geodezyjne, kamera fotogrametryczna i urządzenia do fotoskładu, koniec XIX i początek XX w.

Gablota XIII Prezentuje: różne akcesoria i narzędzia wykorzystywane w codziennej pracy geodetów

Gablota XIV Prezentuje: urządzenia kartujące i całkujące z okresu XX w.

Gablota XV Bibliografia geodezyjna - podręczniki z „biblioteki WPG”

Gablota XVI Komunikaty z Zakładowego Ośrodka Informacji Technicznej i Ekonomicznej dokumentujące w latach 1960-1980 najważniejsze fakty i wydarzenia techniczne, technologiczne i ekonomiczne przedsiębiorstwa.

Gablota XVII Bibliografia geodezyjna - przykłady operatów geodezyjnych czasów minionych - z „biblioteki WPG”

Gablota XVIII Monografie WPG

Gablota XIX Biblioteka geodezyjna - instrukcje - wytyczne - komunikaty branżowe z „biblioteki WPG”

Gablota XX Biblioteka geodezyjna - biblioteka fotogrametryczna z „biblioteki WPG”

Gablota XXI Biblioteka geodezyjna - słynni Polacy geodeci z „biblioteki WPG”

Gablota XXII Archiwalne wytyczne techniczne, zalecenia techniczne, instrukcje oraz tablice logarytmiczne i tablice funkcji trygonometrycznych